Merwede 5 / Zand: nat & droog

Merwede 5 zandpomp

Multifunctionele historie
De alleskunner van Dekker Grondstoffen, de zandzuiger/verwerkingsinstallatie ‘Merwede 5’, is multifunctionele samenvoeging van 3 drijvende installatiedelen (Merwede 5 / Rotterdam 31 / Rotterdam 37) met tot doel om op onze locaties waar het zand ‘minder’ grof is, of waar één van onze andere zandklasseerinstallaties reeds zand heeft gewonnen, de (nog) aanwezige korrels zo efficiënt mogelijk te kunnen winnen.

Drie producten
De Merwede 5 is zo ingericht dat er 3 basis soorten zand geproduceerd kunnen worden, achtereenvolgens OHZ nat (nat verladen ophoogzand), IZ Nat (nat verladen industriezand) en IZ droog (droog verladen industriezand). De basis is voor alle zanden gelijk; het opgezogen zand uit de zandwinlocatie. Het grote verschil zit in de bewerkingen die aan boord, online, uitgevoerd worden. Voor het ophoogzand is dit een enkelvoudige afzeving van het natte product over een daartoe aangebrachte statische zeef. Hiermee verwijderen we de grove ongerechtigheden (klei/hout/stenen) zodat het te verladen materiaal schoon, goed verwerkbaar en verdichtbaar is met name voor de diverse civiele toepassingen.

Het natte industriezand wordt ook afgezeefd, alleen geschiedt dit met zeer fijnmazige zeefmatten (tussen de 1 en 6 mm). Hiermee verwijder je tevens de in de bodem aanwezige en mee opgezogen klei(balletjes) en (oer)houtdeeltjes. Worden er nog meer eisen aan het zand gesteld (reinheid en korrelopbouw), dan is het mogelijk om IZ droog te laden. Hierbij voegen we 2 bewerkingsstappen toe aan het opgezogen zand. Ten eerste bufferen we het zand op de Merwede 5 in een grote pompbak vanwaar we het weer oppompen met de Rotterdam 31 voor verwerking op de Rotterdam 37. Door verschil te maken tussen toevoer en afvoer uit deze pompbak, kunnen we een hoeveelheid overloop creëren, overloop wat we gebruiken om de lichtste, zwevende delen (humus, fijn hout) uit het zand/watermengsel te verwijderen. Als toevoeging hierop beschikt het beun over 2 separate waterpompen welke op 2 verschillende hoogtes een groot volume extra water in de pompbak kan injecteren. Hiermee kunnen we de fijne en/of middelfijne zandfractie(s) gecontroleerd uit het beun spoelen. Dit speelt vooral bij zand wat gebruikt wordt in asfalt; hier is minder behoefte aan de midden-fractie, korrels tussen de 0,5 en 0,25mm, welke we op deze manier kunnen verwijderen.

Vanuit dit beun zuigen we het zand met ons pompstation ‘Rotterdam 31’, gelegen achter de ‘Merwede 5’, en persen we het naar ons verwerkingsponton ‘Rotterdam 37’. Hier kunnen we met behulp van 2 instelbare hydrocyclonen het zand verder, ontdoen van de lichtste en fijnste fracties. De output van deze cyclonen storten we vervolgens op een ontwateringszeef alwaar we het water en het zand scheiden en het droge zand (vochtpercentage ~15%) via 2 transportbanden kunnen verladen in een langs de ‘Rotterdam 37’ afgemeerd zandschip. De in het proces uitgefilterde fijnste zandfracties spoelen overboord en zand wordt op een later tijdstip opnieuw gewonnen met de installatie, met OHZ als voornaamste toepassing. Op deze manier kunnen we alle bruikbare korrels in de zandwinning optimaal benutten!

Zuigproces in detail
Het zandzuigproces geschiedt middels een starre zuigbuis met een lengte van 38 meter. Onder de maximale hoek van 45 graden bereikt de installatie hiermee zijn maximale zuigdiepte van 27 meter. Voor speciale projecten kan de Merwede 5 beschikken over een z.g. zuigbuis-hijsponton, een ponton waarbij een extra lange zuigbuis toegepast kan worden om op die manier over een maximale windiepte van 40 meter te kunnen beschikken. Langs de zuigbuis is een leiding gemonteerd waardoor hogedruk ‘jet’water naar beneden gepompt wordt. Met dit water wordt onder een druk van 8 bar op de bodem het zand los gespoten en vloeibaar gemaakt zodat het goed d.m.v. de zuigbuis kan worden opgezogen. De zandpomp die uiteindelijk zorgt voor het opzuigen en wegpersen van het zand staat opgesteld in de pompkamer onder het bedieningshuis. Om het zand omhoog te transporteren moet deze pomp een onderdruk (vacuüm) creëren in de gehele zuigbuis, waardoor het zand-watermengsel omhoog gaat stromen. Omdat dit veel energie kost beschikt de Merwede 5 over een hulpmiddel om vanaf het uiteinde van de zuigbuis het mengsel een zetje omhoog te geven, een zogenaamde injecteur; hier wordt door een 2de waterpomp vanaf beneden naar boven water geïnjecteerd zodat er altijd voldoende stroomsnelheid in de zuigbuis aanwezig is.

Techniek aan boord
Om het zand op te zuigen en te verwerken hebben we aan boord de volgende pompen, zeven en transportbanden.

• Zandpomp Merwede 5 – diesel aangedreven – 250 kW
• Jetpomp 8 bar tbv losspuiten zand onderwater – diesel aangedreven – 250 kW
• Injecteurpomp op zuigbuis – diesel aangedreven – 160 kW
• Pomp ‘Rotterdam 31’ tbv droog verladen – diesel aangedreven – 250 kW
• Generator tbv stroomvoorz. droog verladen – diesel aangedreven – 130 kW
• Generator tbv stroomvoorziening algemeen – diesel aangedreven – 130 kW
• Ontwateringszeef tbv droog verladen – Elektr. aangedreven – 30 kW
• 2 transportbanden tbv droog verladen – Elektr. aangedreven – 18 kW

Algemene info
Afmetingen:
Merwede 5: 65 x 6,8 meter (zandzuiger + verlading nat)
Rotterdam 31: 17,5 x 6 meter (pomp Merwede 5 > R’dam 37)
Rotterdam 37: 16 x 36 meter (klassering droog zand)

Zuigdiepte:
Basisconfiguratie: 27 meter
Met zuigbuishijsponton 40 meter

Productie:
Nat OHZ: max. 750 ton/uur
Nat Industriezand (korrelgrootte 0-1) max. 600 ton/uur
Droog Industriezand (korrelgrootte 0-2) max. 400 ton/uur
Droog Industriezand (korrelgrootte 0-4) max. 350 ton/uur

Personeel:
1 Schipper / Zuigbaas
1 Vletschipper / Laborant
1 Machinist / Dekknecht

Draaitijden:
5 dagen per week – 51 uur

Bouwjaar 1950; modernisering / uitbreiding doorlopend tot heden