Grensmaas

Het Grensmaas project

Historie
Al in de tachtiger jaren van de vorige eeuw waren er plannen om de Maas in Zuid-Limburg onder handen te nemen. Het Plan Ooievaar is daar een voorbeeld van. De rivier en de natuur moeten weer de ruimte krijgen.

De overstromingen in 1993 en 1995 zorgen voor een stroomversnelling in de uitvoering.  In oktober 2008 geven staatssecretaris Tineke Huizinga van Verkeer en Waterstaat en gouverneur Leon Frissen het startsein voor het Grensmaasproject

Doel
Rivierbeveiliging, natuurontwikkeling en ontgrinding. De uitvoering gebeurt op elf locaties tussen Maastricht en Roosteren. Het project loopt tot en met 2024. In dat jaar moeten de volgende resultaten zijn bereikt:
- Vijf keer meer bescherming tegen nieuwe overstromingen.
- De ontwikkeling van duizend hectare nieuwe natuur.
- De winning van 54 miljoen ton grind.


De rivierbeveiliging krijgt gestalte door stroomgeulverbredingen en oeververlagingen. De grond die daarbij vrijkomt wordt gebruikt om de grindputten (dekgrondbergingen) weer aan te vullen. Tijdens het project wordt zo’n slordige 80 miljoen ton grond verplaatst.

Partners
Consortium Grensmaas, Natuurmonumenten

Landschap, flora & fauna
Groene gordel
Bosscherveld wordt na oplevering een waterpark met geulen, droge gebiedjes, wandel -en fietspaden. Een gebied dat deel gaat uit maken van de groene gordel in en rond de gemeente Maastricht. De inwoners van Borgharen lopen straks veel minder risico op een overstroming. De Maas krijgt meer ruimte door een verbreding van de stroomgeul over een lengte van drie kilometer en verlaging van de weerd.

Eilandjes
Ook een gedeeltelijke verlaging van de oevers staat op stapel. Door die stroomgeulverbreding ontstaat een gebied met zand- en grindbanken en eilandjes. De grindwinning concentreert zich in een gebied van 60 hectare rond kasteelhoeve Hartelstein. Dat terrein wordt in een mootjes afgegraven en meteen weer aangevuld, zodat de natuur z’n gang kan gaan.

Elf werklocaties
Het gebied diende vanaf 2005 als proefproject , zodat de mensen de effecten van de stroomgeulverbreding, de oeververlaging en de natuurontwikkeling konden zien. Meers is inmiddels een van de elf werklocaties van het Consortium. Tot in Urmond krijgt de Maas veel meer ruimte door de stroomgeulverbreding. De grindwinning concentreert zich in een dekgrondberging ten westen van het dorp. Die wordt weer aangevuld met gronden die langs de rivier vrijkomen. Koeweide is een van de locaties die in belangrijke mate bijdraagt aan het verminderen van het risico op een nieuwe overstroming. De stroomgeul van de Maas wordt met enkele honderden meters verbreed. Met die grond wordt de dekgrondberging ten noorden van Schipperskerk aangevuld. Langs het Julianakanaal wordt een verwerkingsbekken aangelegd. Het zand en grind wordt droog afgegraven met hydraulische kranen.

In Grevenbicht komt geen nevengeul, maar wordt het stroombed van de Maas verbreed. Voordeel daarvan is dat een natuurgebied langs de Maas toegankelijk blijft. De verontreiniging bij Elba wordt deels aangepakt. In Geulle aan de Maas zou volgens de oorspronkelijke opzet een werkhaven en een voordepot aangelegd worden voor de opslag en veredeling van het zand en grind (toutvenant) uit de dekgrondberging ten noorden van het dorp.

In de Nadere Overeenkomst van november 2011 is afgesproken dat het toutvenant via een speciale werkweg wordt getransporteerd naar het bestaande voordepot en verwerkingsbekken in Itteren. Het voetveer blijft bereikbaar via een brug over de werkweg. Ook in Geulle aan de Maas krijgt de rivier meer ruimte door verbreding van het stroombed. Als de rivierverbreding en de grindwinning zijn afgerond krijgt het gebied de bestemming natuur.

 

GPS project in uitvoering :

Ligging :